






หลุมสิวเป็นหลุมเหมือนกัน แต่ทำไมบางคนเห็นเป็นเพียงรอยตื้น ๆ ขณะที่บางคนเห็นเป็นแอ่งลึกชัด โดยเฉพาะเวลาเจอแสงหรือมองใบหน้าจากด้านข้าง? หลุมสิวลึกคืออะไร คำตอบคือ หลุมสิวลึกเป็นแผลเป็นจากสิวที่ทำให้ผิวยุบตัวลงค่อนข้างชัด จนเห็นเป็นแอ่งหรือร่องที่มีความต่างระดับจากผิวรอบข้าง
ความลึกไม่ได้พิจารณาจากขนาดหรือความกว้างของหลุมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดูชนิดของหลุม รูปร่าง ขอบหลุม และโครงสร้างใต้ผิวร่วมกัน
หลุมสิวลึกเกิดขึ้นได้หลังการอักเสบของสิว เมื่อการอักเสบส่งผลต่อคอลลาเจนและเนื้อเยื่อในชั้นหนังแท้ ทำให้โครงสร้างที่ช่วยพยุงผิวบริเวณนั้นลดลง และเกิดการยุบตัวตามมา จึงเห็นเป็นแอ่งหรือร่องที่มีระดับต่ำกว่าผิวโดยรอบอย่างชัดเจน
ลักษณะของหลุมอาจแตกต่างกันไปทั้งความลึก รูปร่าง ขอบหลุม และความกว้าง บางหลุมมีขอบค่อนข้างชัดและเห็นเป็นจุดลึก ขณะที่บางหลุมมีลักษณะลาดลงเป็นแอ่งกว้าง ทำให้การมองจากแสงด้านข้างเห็นความต่างระดับของผิวได้ชัดขึ้น
ในหลุมสิวบางลักษณะอาจมีพังผืดหรือการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิวร่วมด้วย ทำให้ผิวบริเวณนั้นถูกดึงลงและไม่สามารถยกตัวกลับได้ตามปกติ ลักษณะนี้จึงเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ควรนำมาพิจารณาเมื่อประเมินแนวทางดูแล
ดังนั้น การพิจารณาว่าเป็นหลุมสิวลึกจึงไม่ได้ดูจาก “หลุมใหญ่” หรือ “หลุมกว้าง” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาร่วมกันทั้งความลึก ชนิดของหลุม รูปร่างและขอบหลุม รวมถึงลักษณะของเนื้อเยื่อใต้ผิว เพื่อให้เข้าใจลักษณะของปัญหาและวางแนวทางดูแลได้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
ความแตกต่างหลักอยู่ที่ระดับการยุบตัวและความชัดของความต่างระดับบนผิว โดยหลุมสิวตื้นมักทำให้ผิวดูไม่เรียบหรือมีรอยบุ๋มเล็กน้อย ขณะที่หลุมสิวลึกจะเห็นเป็นแอ่งหรือร่องที่มีระดับต่ำกว่าผิวโดยรอบชัดเจนกว่า โดยเฉพาะเมื่อมีแสงตกกระทบจากด้านข้าง
| จุดเปรียบเทียบ | หลุมสิวตื้น | หลุมสิวลึก |
| การยุบตัวของผิว | ยุบตัวไม่มาก | ยุบตัวลงค่อนข้างชัด |
| ลักษณะที่มองเห็น | ผิวดูไม่เรียบหรือเป็นรอยบุ๋มตื้น ๆ | เห็นเป็นแอ่งหรือร่องชัด |
| ขอบหลุม | ความต่างระดับอาจไม่เด่น | อาจเห็นขอบหรือปากหลุมชัด |
| เงาบนผิว | อาจเห็นไม่ชัดในบางมุม | เห็นเงาหรือความต่างระดับชัดขึ้นเมื่อมีแสงเฉียง |
| ลักษณะร่วม | อาจเป็นรอยบุ๋มที่มีความลึกไม่มาก | บางกรณีอาจมีพังผืดหรือการยึดรั้งของเนื้อเยื่อร่วมด้วย |
หมายเหตุ: ความลึกเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกชนิดของหลุมสิวได้ทั้งหมด เพราะหลุมสิวแต่ละชนิดอาจพบร่วมกันได้ จึงควรประเมินลักษณะของหลุมในแต่ละบริเวณประกอบกัน
หากต้องการสังเกตเบื้องต้น อาจพิจารณาจากระดับการยุบตัว รูปร่างของหลุม และความแตกต่างของผิวเมื่อมองจากหลายมุม โดยลักษณะที่พบได้มีดังนี้
เมื่อแสงตกกระทบจากด้านข้าง ความต่างระดับของผิวจะทำให้เกิดเงาบริเวณหลุมชัดขึ้น หากเห็นเป็นแอ่งหรือเงาเฉพาะจุด อาจบ่งบอกว่าบริเวณนั้นมีการยุบตัวของผิวค่อนข้างชัด
อย่างไรก็ตาม ความชัดของเงาขึ้นอยู่กับทิศทางและความเข้มของแสง จึงใช้เป็นเพียงข้อสังเกตเบื้องต้น ไม่สามารถใช้ตัดสินความลึกของหลุมได้เพียงอย่างเดียว
ลองสังเกตผิวจากหลายมุม โดยเฉพาะเมื่อมีแสงจากด้านข้าง หากพบว่าผิวบางบริเวณมีระดับต่ำกว่าผิวข้างเคียงอย่างเห็นได้ชัด อาจเป็นลักษณะของหลุมสิวที่มีการยุบตัวมากขึ้น
หลุมสิวแต่ละชนิดมีรูปร่างและขอบแตกต่างกัน บางหลุมมีขอบหรือปากหลุมค่อนข้างชัด ขณะที่บางหลุมมีขอบลาดลงอย่างต่อเนื่อง ลักษณะเหล่านี้จึงช่วยให้เห็นความแตกต่างของหลุมแต่ละประเภทได้มากขึ้น
หากบางจุดมีลักษณะเป็นแอ่งและดูเหมือนผิวถูกดึงลง หรือรูปร่างของแอ่งเปลี่ยนไปเมื่อขยับผิว อาจมีการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิวร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม การสังเกตด้วยตนเองยังไม่สามารถระบุได้แน่ชัดว่ามีพังผืดหรือไม่ การประเมินลักษณะดังกล่าวควรให้แพทย์ตรวจร่วมด้วย
หลุมสิวไม่ได้มีเพียงชนิดเดียว และแต่ละชนิดสามารถมีระดับความลึกแตกต่างกันได้ ดังนั้น ชื่อชนิดของหลุมเพียงอย่างเดียวจึงยังบอกไม่ได้ว่าหลุมนั้นลึกมากน้อยเพียงใด ต้องพิจารณาร่วมกับรูปร่าง ขนาด ความลึก และลักษณะของเนื้อเยื่อบริเวณนั้น
มีปากหลุมค่อนข้างแคบ แต่ทอดตัวลึกลงไปในผิว จึงอาจเห็นเป็นจุดหรือร่องเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนลึก แม้บริเวณปากหลุมจะไม่ได้กว้าง
ในขณะที่หลุมสิวแบบ Boxcar Scar มีลักษณะเป็นหลุมค่อนข้างกว้างและมีขอบเขตชัด โดยพบได้ทั้งแบบตื้นและแบบลึก หากเป็นลักษณะที่ลึก จะเห็นการยุบตัวของผิวเป็นแอ่งชัด และมีความต่างระดับระหว่างก้นหลุมกับผิวโดยรอบมากขึ้น
หลุมสิวลักษณะนี้มักเป็นแอ่งกว้างที่มีขอบลาด ทำให้ผิวดูเป็นคลื่นหรือไม่เรียบ ในบางกรณีอาจมีพังผืดหรือการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิวร่วมด้วย ส่งผลให้ผิวบริเวณนั้นถูกดึงลงและเห็นเป็นแอ่งชัดขึ้น
หมายเหตุ: หลุมสิวแต่ละแบบอาจมีความลึกแตกต่างกัน และความลึกที่เห็นอาจเกิดจากหลายสาเหตุ การประเมินจึงควรดูทั้งลักษณะของหลุม ระดับการยุบตัว และการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิวร่วมกัน เพื่อให้เข้าใจลักษณะของปัญหาได้ชัดเจนขึ้น
หลุมสิวลึกเกี่ยวข้องกับการอักเสบของสิวและกระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อหลังการอักเสบ โดยความรุนแรงของสิว ตำแหน่งและระดับการอักเสบ รวมถึงการตอบสนองของผิวแต่ละบุคคล ล้วนมีส่วนต่อการเกิดแผลเป็นแบบยุบตัว
สิวที่มีการอักเสบรุนแรงหรือเกิดการอักเสบลงไปถึงชั้นผิวที่ลึกขึ้น อาจทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นได้รับผลกระทบมากขึ้น เมื่อผิวเข้าสู่กระบวนการซ่อมแซม จึงมีโอกาสเกิดการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างและทิ้งรอยบุ๋มไว้
หลังเกิดการอักเสบ ร่างกายจะสร้างและปรับโครงสร้างคอลลาเจนเพื่อซ่อมแซมผิว หากกระบวนการดังกล่าวไม่สามารถฟื้นโครงสร้างเดิมได้อย่างสมบูรณ์ บริเวณนั้นอาจสูญเสียแรงพยุงและเกิดการยุบตัวเป็นหลุมสิว
หลุมสิวบางลักษณะ โดยเฉพาะแบบ Rolling Scar อาจมีพังผืดหรือการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิวร่วมด้วย ทำให้ผิวบริเวณนั้นถูกดึงลงและเห็นเป็นแอ่งชัดขึ้น ปัจจัยนี้เป็นหนึ่งในสิ่งที่แพทย์อาจนำมาพิจารณาเมื่อต้องประเมินลักษณะของหลุม
การบีบ แกะ หรือกดสิวในช่วงที่ยังอักเสบอาจเพิ่มการระคายเคืองและการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อได้ จึงควรหลีกเลี่ยง อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถสรุปได้ว่าพฤติกรรมดังกล่าวเป็นสาเหตุโดยตรงของหลุมสิวลึกในทุกคน เพราะการเกิดแผลเป็นยังขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการอักเสบ กระบวนการซ่อมแซม และการตอบสนองของผิวแต่ละบุคคล
หลุมสิวลึกไม่ได้มีวิธีดูแลเหมือนกันทุกคน เพราะลักษณะของหลุมอาจแตกต่างกันทั้งความลึก รูปร่าง และการยึดรั้งของพังผืดใต้ผิว การดูแลจึงควรพิจารณาตั้งแต่การดูแลผิวด้วยตนเอง ไปจนถึงหัตถการที่เหมาะกับลักษณะของหลุมแต่ละแบบ
ในกรณีที่เป็นหลุมตื้นหรือผิวไม่เรียบ การดูแลผิวอย่างสม่ำเสมอ เช่น การใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่เหมาะกับสภาพผิว การทาครีมกันแดด และการควบคุมปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดสิวใหม่ สามารถช่วยดูแลสภาพผิวโดยรวมได้ แต่หากเป็นหลุมสิวที่ยุบตัวลึก มีพังผืดยึดรั้ง หรือมีขอบหลุมชัด การทาครีมเพียงอย่างเดียวอาจดูแลโครงสร้างใต้ผิวได้จำกัด จึงอาจพิจารณาหัตถการเพิ่มเติมตามการประเมินของแพทย์
| ลักษณะของปัญหา | โปรแกรม | บทบาทของโปรแกรม |
| หลุมสิวลึกที่มีพังผืดยึดรั้ง | โปรแกรม Trifill Pro | ดูแลบริเวณใต้ผิวที่เกี่ยวข้องกับพังผืดและการยึดรั้ง โดยใช้ก๊าซ CO₂ ทางการแพทย์ร่วมกับขั้นตอนการดูแลตามแผนการรักษา |
| หลุมสิวลึกที่ต้องดูแลหลายปัจจัยร่วมกัน | โปรแกรม Deep Scar | เป็นแผนการดูแลที่สามารถผสานหลายเทคนิค เพื่อจัดการปัญหาหลุมสิวตามลักษณะของแต่ละบริเวณ เช่น พังผืด ความลึก และสภาพผิว |
| ผิวไม่เรียบและต้องการดูแลคุณภาพผิวร่วมด้วย | โปรแกรม Juvelook | เน้นดูแลคุณภาพผิวและสนับสนุนกระบวนการสร้างคอลลาเจน โดยอาจนำมาใช้ร่วมกับการดูแลหลุมสิวตามความเหมาะสม |
| ผิวต้องการการฟื้นฟูเพิ่มเติม | โปรแกรม Growth Factor | สนับสนุนการฟื้นฟูและดูแลคุณภาพผิวโดยรวม เช่น ความชุ่มชื้นและความเรียบเนียน |
| ผิวหลังทำหัตถการต้องการการดูแล | โปรแกรม 24 O’Clock Mask | เน้นเติมความชุ่มชื้นและปลอบประโลมผิวในช่วงหลังทำหัตถการ |
ทั้งนี้ โปรแกรมแต่ละชนิดมีบทบาทแตกต่างกัน และไม่ได้จำเป็นต้องใช้ร่วมกันทุกโปรแกรม แพทย์จะประเมินชนิดของหลุม ระดับการยุบตัว พังผืดใต้ผิว และสภาพผิวโดยรวม เพื่อวางแผนการดูแลให้เหมาะกับแต่ละบุคคล
ระยะเวลาในการดูแลหลุมสิวลึกแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และไม่สามารถกำหนดจากความลึกของหลุมเพียงอย่างเดียว เพราะต้องพิจารณาชนิดและจำนวนของหลุม ลักษณะพังผืด สภาพผิว วิธีที่เลือก และการตอบสนองของผิวแต่ละคน
หลุมหลายลักษณะหรือมีพังผืดร่วมด้วย อาจต้องวางแผนดูแลมากกว่าหนึ่งแนวทาง และใช้เวลาแตกต่างกันไปในแต่ละบริเวณ นอกจากนี้ ผิวยังต้องใช้เวลาในการฟื้นตัวและปรับโครงสร้างของเนื้อเยื่อหลังการดูแล จึงอาจไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงทั้งหมดในทันที
ดังนั้น ถ้าต้องการทราบว่า หลุมสิวลึกของตัวเองต้องใช้เวลาประมาณไหน หรืออาจต้องดูแลกี่ครั้ง ควรให้แพทย์ประเมินชนิด ความลึก จำนวนหลุม ลักษณะพังผืด และสภาพผิวก่อน เพราะระยะเวลาและผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
การเลือกโปรแกรมสำหรับหลุมสิวลึกควรดูจากลักษณะของหลุมและโครงสร้างใต้ผิวเป็นหลัก โดยเฉพาะว่ามีพังผืดยึดรั้งหรือไม่ รวมถึงความลึก รูปร่าง และสภาพผิวบริเวณนั้น แพทย์อาจเลือกใช้โปรแกรมใดโปรแกรมหนึ่ง หรือวางแผนหลายเทคนิคร่วมกัน เพื่อให้เหมาะกับปัญหาของแต่ละบริเวณ
โปรแกรม Deep Scar เป็นแนวทางที่แพทย์อาจพิจารณาสำหรับหลุมสิวลึก โดยเฉพาะกรณีที่มีพังผืดหรือการยึดรั้งใต้ผิวร่วมด้วย จุดสำคัญคือการวางแผนดูแลหลุมสิวตามลักษณะเฉพาะของแต่ละบริเวณ จึงอาจประกอบด้วยหลายเทคนิคและโปรแกรมร่วมกัน
องค์ประกอบของโปรแกรมอาจแตกต่างกันตามชนิด ความลึก และสภาพผิว โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและเลือกเทคนิคที่เหมาะสมก่อนการรักษา
โปรแกรม Trifill Pro เป็นหนึ่งในโปรแกรมที่อาจนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนดูแลหลุมสิว โดยใช้ก๊าซ CO₂ ทางการแพทย์ร่วมกับขั้นตอนการดูแลบริเวณใต้ผิว เพื่อมุ่งดูแลปัญหาพังผืดและการยึดรั้งที่เกี่ยวข้องกับหลุมสิว
แพทย์จะพิจารณาตำแหน่งและเทคนิคตามโครงสร้างของหลุมแต่ละบริเวณ จึงเหมาะกับผู้ที่มีหลุมสิวลึกหรือมีลักษณะพังผืดดึงรั้ง โดยต้องประเมินก่อนว่าเหมาะกับโปรแกรมหรือไม่
โปรแกรม Juvelook มีส่วนประกอบของ PDLLA และ Hyaluronic Acid (HA) และอาจนำมาใช้เพื่อดูแลคุณภาพผิวและสนับสนุนกระบวนการสร้างคอลลาเจนในแผนการรักษาหลุมสิว
ในกรณีที่ต้องการดูแลทั้งปัญหาหลุมสิวและสภาพผิวโดยรวม แพทย์อาจวางแผนใช้ร่วมกับเทคนิคอื่น โดยพิจารณาจากชนิดและความลึกของหลุม ตำแหน่งที่ต้องการดูแล และสภาพผิวของแต่ละบุคคล
โปรแกรม Growth Factor อาจใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการดูแลเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูสภาพผิว โดยอาจเลือกใช้สารในกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูผิว เช่น Salmon DNA (Polydeoxyribonucleotide หรือ PDRN) ตามความเหมาะสม
แนวทางนี้เน้นการดูแลคุณภาพผิวโดยรวม เช่น ความชุ่มชื้นและความเรียบเนียน จึงอาจนำมาพิจารณาร่วมกับการรักษาหลุมสิวในกรณีที่ผิวต้องการการฟื้นฟูเพิ่มเติม
โปรแกรม 24 O’Clock Mask เป็นขั้นตอนเสริมสำหรับการดูแลผิวหลังทำหัตถการ โดยเน้นเติมความชุ่มชื้นและช่วยปลอบประโลมผิว
จึงเหมาะกับการดูแลสภาพผิวในช่วงหลังทำหัตถการ โดยรายละเอียดการดูแลควรเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์และสภาพผิวของแต่ละบุคคล
การดูแลหลุมสิวลึกไม่ได้พิจารณาจากชื่อโปรแกรมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการประเมิน ชนิด ความลึก และโครงสร้างของหลุม เพราะแต่ละบริเวณอาจมีลักษณะการยุบตัวและพังผืดใต้ผิวแตกต่างกัน Rassapoom Clinic จึงเน้นการประเมินปัญหาเป็นรายบุคคลก่อนวางแผนการดูแล
แพทย์จะประเมินลักษณะของหลุม ระดับการยุบตัว ขอบหลุม และการยึดรั้งของเนื้อเยื่อใต้ผิว เพื่อพิจารณาว่าแต่ละบริเวณมีปัญหาในลักษณะใด และควรเลือกองค์ประกอบของการดูแลแบบไหนให้เหมาะกับสภาพผิว
หลุมสิวในแต่ละคนอาจมีทั้งความลึก ชนิด และความหนาแน่นของพังผืดแตกต่างกัน บางรายมีหลุมเฉพาะบางบริเวณ ขณะที่บางรายมีหลายชนิดร่วมกันทั่วใบหน้า การวางแผนจึงสามารถปรับองค์ประกอบของโปรแกรม Deep Scar ให้เหมาะกับลักษณะของหลุมในแต่ละบริเวณ แทนการใช้รูปแบบเดียวกับทุกคน
การเลือกเทคนิคและองค์ประกอบของโปรแกรม Deep Scar อยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์ โดย นพ.รัสมิ์ภูมิ สุเมธีวิทย์ (ว.19863) ผู้ก่อตั้งและ Medical Director ของ Rassapoom Clinic มีความเชี่ยวชาญด้านผิวหนัง และมีประสบการณ์ด้านการดูแลปัญหาหลุมสิว รวมถึงการนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับ CO₂ Subcision ในเวทีวิชาการด้านผิวหนัง
โปรแกรม Deep Scar เป็นแนวทางที่ผสานองค์ประกอบหลายเทคนิค เพื่อให้แพทย์สามารถเลือกวิธีดูแลตามลักษณะของหลุมและสภาพผิวของแต่ละบุคคล โดยเฉพาะกรณีที่มีทั้งปัญหาพื้นผิว การยุบตัว และการยึดรั้งของเนื้อเยื่อร่วมกัน
หลุมสิวลึก คือ แผลเป็นจากสิวที่ทำให้ผิวยุบตัวลงเป็นแอ่งหรือร่องอย่างเห็นได้ชัด โดยการประเมินจะดูทั้งความลึก รูปร่าง และลักษณะของหลุมร่วมกัน
หลุมสิวลึกจะเห็นผิวเป็นแอ่งหรือร่องชัดกว่าหลุมที่ตื้นกว่า โดยบางกรณีอาจมีพังผืดใต้ผิวร่วมด้วย ทั้งนี้ “หลุมสิวทั่วไป” ไม่ใช่คำที่ใช้กำหนดระดับความรุนแรงแบบตายตัว
หลุมสิวแบบ Ice Pick Scar สามารถมีลักษณะลึกได้ แม้ปากหลุมจะค่อนข้างแคบ เพราะหลุมอาจทอดลึกลงไปในผิว แต่ระดับความลึกของแต่ละหลุมอาจแตกต่างกัน
สามารถดูแลเพื่อให้ลักษณะหลุมและพื้นผิวดูเรียบขึ้นได้ แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับชนิดของหลุม ความลึก พังผืด สภาพผิว และวิธีที่เลือกใช้
หลุมสิวลึกไม่ต้องใช้ Subcision ทุกกรณี เพราะเทคนิคนี้เหมาะกับหลุมบางลักษณะที่มีพังผืดหรือการยึดรั้งใต้ผิว เช่น Rolling Scar การเลือกใช้จึงต้องดูโครงสร้างของหลุมร่วมด้วย
อาจลองสังเกตว่าผิวมีแอ่งหรือร่องที่เห็นชัด และเกิดเงาเมื่อมีแสงจากด้านข้างหรือไม่ แต่การดูด้วยตนเองอาจยังบอกความลึกหรือพังผืดใต้ผิวได้ไม่ชัดเจน จึงควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินลักษณะของหลุมเพื่อวางแผนการดูแล

หมอหนุ่ม
นพ.รัสมิ์ภูมิ สุเมธีวิทย์
แพทย์ผิวหนังเฉพาะทาง ( ว.19863 )